Wiki-onderwijs op middelbare scholen?
donderdag 4 december 2008 – 12:37 pm - door RaoulZIJN ZE NOU HELEMAAL GEK, GEWORDEN!
Dat was mijn eerste reactie op het plan dat eergisteren door minister Plasterk de media werd ingeslingerd. Docenten in het voortgezet onderwijs zouden hun eigen schoolboeken moeten gaan schrijven en dit samen moeten gaan doen met behulp van Wiki-technologie, zo werd gesuggereerd door het NOS-journaal.
Op de keper beschouwd is er natuurlijk niets mis met wat creatieve vrijheid bij de vervaardiging van onderwijsmateriaal, of het inpassen van gefundenes Fressen naast de voorgeschreven materialen in een lesprogramma, maar als we dit bericht letterlijk moeten nemen is het wel heel erg van de zotten. Zolang de effecten van wiki-kennisbeheer nog ter discussie staan, en zolang we het borgen van een basis kennisniveau van ons onderwijssysteem nog van belang achten, lijkt het mij zeer onverstandig om dit idee -op deze manier- de ether in te gooien.
Begrijp me niet verkeerd: ik ben een wikimaniac. Ik geloof in de meerwaarde van informele kennisdeling door middel van een conscientieus beheerde wiki. Ook geloof ik in de effecten die wiki’s hebben op ons begrip van de idee “kennis” en niet bij voorbaat in negatieve zin. Waar ik echter voor vrees, is het gebrek aan kadering van het gebruik. Bovendien staat het wiki-principe haaks op de -voor het voortgezet onderwijs zo belangrijke - borging van kwaliteitsnormen. Hoe denkt minister Plasterk dat zelfregulering van de wisdom of crowds positief kan werken voor de overdracht van basale kennis? Waar moeten de docenten de tijd vandaan halen om zelf een steentje bij te dragen aan de kennisgemeenschap? Wat zijn de gevolgen voor auteursrecht en plagiaat? Om nog maar te zwijgen over het feit dat vervaardiging van didactisch materiaal een heel ander vak is dan het onderwijzen met behulp van didactisch materiaal! Ik ben benieuwd wat didactische uitgeverijen hiervan vinden?
Ik vraag me af of (en ik hoop eerlijk gezegd dát) het NOS-journaal debet is aan verkeerde beeldvorming rond Plasterk’s wiki-idee. Want als dit echt de toekomst wordt van het voortgezet onderwijs in Nederland, dan raak ik nóg pessimistischer gestemd over het kennisniveau van de gemiddelde eerstejaars student van de toekomst.
Zullen we er een wiki over opzetten?
8 reacties op “Wiki-onderwijs op middelbare scholen?”
Schoolboeken worden nu toch ook al door docenten geschreven?
Door Sytske op 11 Dec 2008
Uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat dat doorgaans ’s avonds, in het weekend en tijdens vakanties gebeurt. Niet iedere docent heeft zin om daar zijn/haar vrije tijd aan te besteden, en terecht.
Door Paul op 11 Dec 2008
Aan de andere kant krijg ik best vaak van docenten excuses voor het boek, omdat er niks beters te vinden was. En een veel te dure reader met artikelen van voor 2000 zit ik nou niet echt op te wachten…
Als docenten op deze manier lesstof kunnen aanbieden die beter past in het curriculum ben ik voor, mits dat natuurlijk niet koste gaat van de (vrije tijd van) docenten die dit maken.
Door Janna op 12 Dec 2008
@Janna Ja, een boek dat precies aansluit bij datgene wat de docent wil behandelen in de collegereeks, dat is natuurlijk het mooist, voor student en docent. Maar niet alleen tijd is een beperkende factor. Het schrijven van een goed studieboek is bepaald geen makkelijke klus, dus ik kan me voorstellen dat sommige docenten daar tegen opzien, zelfs als tijd geen beperkende factor zou zijn.
Zie ook de post van Dirk Paul Flach op zijn weblog:
http://dirkpaul.wordpress.com/2008/12/05/ontwerpen-docenttaak-of-niet/
Door Paul op 14 Dec 2008
@Allen:
Een goede docent is nog geen goed schrijver van didactisch materiaal. Natuurlijk is het een gunstige situatie dat docenten die hier wél aanleg voor hebben in de gelegenheid worden gesteld didactisch materiaal te ontwikkelen. Het ontwerpen van methodologisch effectief lesmateriaal is echter voer voor onderwijskundigen (zie inderdaad Dirk Paul’s blog) en geschoolde didactici die enigszins in de pen kunnen klimmen zonder kleerscheuren. Sommige vakken -mijn eigen vak, content management, incluis- zijn nog nauwelijks voorzien van vakliteratuur, laat staan in onze eigen moerstaal. In die situatie is het inderdaad goed om ontwikkeltijd te gunnen aan docenten, om die leemte te vullen.
De vraag rest echter of het samen ontwikkelen met behulp van een wiki wel zo gewenst is, vanwege het vrijblijvende karakter van de applicatiesoort. Een aantal interessante projecten, zoals het nogal warrige Ubiscribe-project (http://www.ubiscribe.net/ubiscribe.html) aan de Jan van Eyck Academie te Maastricht, tonen aan dat dit soort projecten vaak leidt tot producten waarvan de kwaliteit en de duidelijkheid te wensen over laat.
Door Raoul op 16 Dec 2008
@Allen: Ik merk dat mijn blog wel wat stof doet opwaaien. Deels ook wel een beetje verkeerde stof: ik merk dat er nogal eens gedacht wordt dat ik pleit voor ontwikkelen door experts.
Dat klopt deels, maar tegelijkertijd merk ik, bijvoorbeeld ook tijdens mijn bezoek aan de Surf Onderwijsdagen (http://owd2008.surf.nl/) dat er nog steeds een enorme kloof bestaat tussen onderwijskundigen en docenten. Eigenlijk pleit ik vooral voor het verkleinen van die kloof, en dat betekent wat mij betreft deels het professionaliseren van docenten op het gebied van het ontwikkelen van materiaal.
Waarschijnlijk is het verstandig dat ik binnenkort aan dit onderwerp een post wijd op de mimblog.
Door DirkPaul op 17 Dec 2008
Er zijn meer mensen die zich ernstig zorgen maken over het nut van wiki’s in het onderwijs.
Laten we de handen ineen slaan!
Zie bijvoorbeeld de blog van Margreet van den Berg met een stevig stel inhoudelijke reacties op wikiwijs: https://www.blogger.com/comment.g?blogID=9262782&postID=8109675965477180095
Door Cientje op 29 Dec 2008
Met de contentcorner is er sinds 2007 al een (gratis)systeem beschikbaar waarmee iedereen(bijvoorbeeld) docenten op basis van eigen materiaal en op het internet gevonden materiaal maatwerk lesmateriaal kunnen maken/arrangeren en publiceren. Ze kunnen de link desgewenst heel gericht naar klassen of leerlingen mailen die er dan hun voordeel mee kunnen doen.
Dit tool heeft nog het nodige aan vormgegeving nodig en ook is het gewenst dat de opgeleverde modules gekwalificeerd kunnen worden, maar in principe is de basisgedachte dus al operationeel. see for yourself!
Door Marjolein op 5 Jan 2009